Zatkana dysza/hotend

Zatkana dysza lub hotend to dość częsta przypadłość drukarek FFF/FDM. W całkowicie sprawnej drukarce filament bez przeszkód przechodzi przez ekstruder, następnie hotend, gdzie jest nagrzewany i wypływa przez dyszę. Jeśli jednak rurka PTFE jest uszkodzona (zdeformowana lub zakaleczona) albo filament zawiera wtrącenia, może zatrzymywać się w hotendzie powodując jego zatkanie.

Jak rozpoznać zatkaną dyszę/hotend?

Kontrola wzrokowa

• Czy filament dociera do dyszy? Sprawdź długość rurki Bowden.
• Czy filament wypływa z dyszy? Zwróć na to uwagę podczas jego ładowania.
• Częściowy "clog" (czop/blokada) - wydruk ma szczeliny i brakujące warstwy
• Częściowy "clog" (czop/blokada) - filament podwija się przy wypływaniu z dyszy i przykleja do niej

 Kontrola słuchowa

• Klikanie ekstrudera

Brakujące warstwy mogą być objawem częściowo zatkanej dyszy

Częściowa blokada

Hotend może być zatkany częściowo, co oznacza, że drukarka jest w stanie przepchnąć pewną ilość filamentu, ale niewystarczającą do poprawnego wydrukowania modelu, co przekłada się na widoczne szczeliny i braki warstw. Wczesnym sygnałem zatkania dyszy jest nierówna ekstruzja, podwijanie się filamentu i przyklejanie do niej.

Klikanie ekstrudera

W hotendzie lub w samej dyszy uformowała się częściowa lub całkowita blokada, co powoduje zwiększony opór filamentu, z którym silnik ekstrudera nie może sobie poradzić. W efekcie gubi on kroki i przeskakuje, powodując “klikanie” oraz w większości przypadków również ścieranie filamentu.

Warto wiedzieć, że blokada może wystąpić w kilku miejscach na ścieżce filamentu i każda z nich wymaga odrobinę innego podejścia. Na przykład wymiana dyszy nie pomoże w przypadku blokady w rurce PTFE. 

Jak udrożnić hotend?

Wybór metody zależy od tego, czy jesteś w stanie przynajmniej częściowo załadować/rozładować filament z drukarki, czy może jest on całkowicie zablokowany i ani drgnie.

Przed rozpoczęciem naprawy spróbuj rozładować i wyciągnąć filament. Jeśli nie możesz tego zrobić, być może problem jest poważniejszy, ale i z nim sobie poradzimy.

Przesuń głowicę do szczytu osi Z z menu LCD - Ustawienia - Ruch osi - Oś Z lub przez naciśnięcie i przytrzymanie pokrętła. Dzięki temu zyskasz lepszy dostęp do elementów, w których występuje czop.

Śruba docisku ekstrudera

Łeb śruby docisku powinien być prawie zrównany z powierzchnią części drukowanej, gdy filament NIE JEST załadowany.

Cold pull (możliwe jest załadowanie/rozładowanie)

Jeśli jesteś w stanie załadować i rozładować filament, ale mimo to hotend jest przytkany, spróbuj tej techniki. Polega ona na wyciągnięciu resztek i zanieczyszczeń z hotendu przy pomocy stopionego filamentu. Przygotowaliśmy na ten temat szczegółowy artykuł: Cold pull (MINI).

Po zakończeniu przejdź do ostatniej sekcji tego artykuł i sprawdź czy koła kółka radełkowane ekstrudera są czyste.

Wypchnięcie czopa (załadowanie filamentu jest niemożliwe)

Nie każda sytuacja, w której ekstruder nie jest w stanie przepchnąć filamentu, musi kończyć się jego rozmontowaniem. Możesz spróbować podnieść temperaturę znacznie ponad punkt topnienia, co pozwoli wypchnąć czop wraz z zanieczyszczeniami.

Spróbuj następujących:

1. Otwórz menu LCD - Ustawienia - Temperatura - Dysza i ustaw temperaturę o 40-50 °C ponad normalną wartość (dla PLA ustaw 260°C, dla PETG 280°C).
2. Poczekaj 2-3 minuty po nagrzaniu dyszy do zadanej temperatury - filament znajdujący się w hotendzie powinien w rozpuścić się w całości i zacząć kapać z dyszy.
3. Weź igłę do akupunktury, którą dołączamy do drukarki (ma średnicę 0,3 mm) i wsuń w dyszę od dołu. Poruszaj nią w górę i w dół oraz na boki. Następnie wyciągnij i spróbuj ponownie załadować filament.
4. Jeśli igła nie pomogła, wyciągnij rurkę PTFE Bowden z głowicy i spróbuj wsunąć filament ręcznie. Przytrzymaj końcówkę osi X drugą ręką, aby jej nie przekrzywić.
5. Jeśli czop powstał podczas drukowania PLA, możesz spróbować załadować materiał, który topi się przy wyższych temperaturach, np. ASA, ABS, PC.
6. Ostatnią deską ratunku jest sztywny, metalowy drut (o średnicy 1,5 mm i długości 100 mm). Wsuń go od góry zamiast filamentu. Przepchnij go przez hotend, ale zachowaj ostrożność, aby nie uszkodzić wewnętrznej powierzchni rurki PTFE.

Po zakończeniu przejdź do ostatniej sekcji tego artykuł i sprawdź czy kółko radełkowane ekstrudera jest czyste.

7. Jeśli nie możesz przepchnąć filamentu, ani drutu, musisz rozebrać hotend i znaleźć miejsce, w którym utworzyła się blokada. Spójrz na kolejną metodę.

Demontaż hotendu

(załadowanie/rozładowanie filamentu jest niemożliwe)

Niektóre przypadki zatkania hotendu będą wymagać częściowego demontażu głowicy. Filament może utknąć w dyszy, ale również w uszkodzonej lub zużytej rurce PTFE. Jeśli to jest problemem, zalecamy wymianę rurki PTFE na nową. Poniżej opisaliśmy procedurę przeglądu oraz demontażu.

1. Wyciągnij rurkę PTFE wychodzącą z ekstrudera i odkręć nakrętkę złącza przy pomocy klucza płaskiego 10 mm. Jeśli dysza jest nagrzana, możesz wyciągnąć filament znajdujący się w rurce Bowden.

2. Ostrożnie wyciągnij rurkę PTFE z radiatora przy pomocy szczypiec lub pęsety.

3. Na początek przejrzyj rurkę PTFE. Sprawdź czy nie jest uszkodzona i wymień ją na nową, jeśli okaże się to konieczne. Zapasowa jest dołączona do zestawu z drukarką. 
4. Wyczyść pozostałości filamentu z hotendu. Spód bariery cieplnej powinien być czysty. Możesz wyciągnąć resztki używając techniki "cold pull" ze zdemontowaną rurką PTFE.

5. Zamontuj rurkę PTFE z powrotem w radiatorze. Poluzuj trzy wkręty dociskowe z boku radiatora kluczem imbusowym 1,5 mm.

6. Wkręć mosiężny króciec w otwór na szczycie radiatora (do końca), następnie poluzuj o jeden obrót (360°). Strona z mniejszą ilością zwojów gwintu wchodzi w radiator (purpurowe strzałki i linie). W kolejnym kroku skompresujemy rurkę PTFE, aby zapewnić jej właściwe funkcjonowanie. Jeśli poprzednia rurka była prawidłowo zamontowana (z kompresją), to konieczna może być jej wymiana na nową.
W niektórych sytuacjach wystarczy wyczyścić hotend, ponownie zamocować rurkę PTFE i odpowiednio dokręcić króciec, aby pozbyć się problemu zatykania hotendu.

Kierunek montażu mosiężnych króćców.	Strona z mniejszą ilością zwojów gwintu wchodzi w radiator.

7. Naciśnij na hotend z dołu, aby dopchnąć go do końca i, cały czas trzymając, dokręć trzy wkręty dociskowe z boku radiatora.
8. Następnie dokręć króciec na szczycie hotendu do końca (pełen obrót), co spowoduje ściśnięcie rurki PTFE w hotendzie.

Możesz już z powrotem zamocować rurkę Bowden łączącą ekstruder z głowicą. Przed przetestowaniem drukarki zalecamy jednak sprawdzenie ostatnich dwóch kwestii, opisanych poniżej.

Po usunięciu cloga

Kalibracja pierwszej warstwy

Po przeprowadzeniu jakichkolwiek czynności konserwacyjnych/naprawczych przy hotendzie, zalecamy przeprowadzenie kalibracji pierwszej warstwy, ponieważ ułożenie komponentów względem siebie mogło się nieznacznie zmienić. Więcej informacji znajdziesz w artykule Kalibracja pierwszej warstwy (i3).

Czyszczenie kółka radełkowanego

Wszystkie opisane wyżej problemy mogą przyczynić się do ścierania filamentu przez kółko radełkowane ekstrudera. Zapchane opiłkami kółko radełkowane nie będzie w stanie przepchnąć materiału do hotendu.

Możesz sprawdzić czystość kółka radełkowanego otwierając drzwiczki inspekcyjne (spójrz na poniższą ilustrację). Luźne zanieczyszczenia wydmuchaj sprężonym powietrzem, a jeśli ekstruder wymaga głębszego czyszczenia, przejdź do tej instrukcji: Jak wyczyścić kółko radełkowane ekstrudera (MINI/MINI+).

Sprawdź czystość kółka radełkowanego przez drzwiczki inspekcyjne